ΙΣΤΟΡΙΚΟ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ-1ου ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΙΚΑΙΑΣ

Η ιστορία του 1^ου Γυμνασίου-1^ου Λυκείου Νικαίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Νίκαιας και θα πρέπει να τονίσουμε ότι το 1ο Γυμνάσιο Νικαίας μπορεί να χαρακτηρισθεί ως Ιστορικό όχι μόνο για την Νίκαια και τον Κορυδαλλό αλλά και για τον Πειραιά.

Την 18 Μαρτίου 1923 θεμελιώνεται ο συνοικισμός της Νέας Κοκκινιάς στον Πειραιά για να στεγασθούν οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, οι οποίοι ζούσαν σε σκηνές, σχολεία, αποθήκες, εργοστάσια και λοιπούς χώρους του Πειραιά, σε άθλιες συνθήκες.

Μεταξύ των άλλων αναγκών η Κυβέρνηση έπρεπε να μεριμνήσει και για την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων ιδιαίτερα στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Στον Πειραιά εκείνη την εποχή λειτουργούσαν τρία Γυμνάσια Αρρένων τα Α΄ (μετέπειτα Ιωνείδιος), Β΄ και Γ΄, καθώς και ένα Γυμνάσιο Θηλέων, τα οποία λόγω της απόστασής των από την Νέα Κοκκινιά δεν ήταν δυνατό να εξυπηρετήσουν τους μαθητές.

Το 1924 ιδρύεται στη Νέα Κοκκινιά το 7^ο Ελληνικό Σχολείο(Σχολαρχείο) το οποίο λόγω μη ύπαρξης κατάλληλου κτηρίου, εγκαθίσταται  και λειτουργεί το εκπαιδευτικό έτος 1924-1925 στη συνοικία Μανιάτικα, ενώ το επόμενο έτος λειτούργησε στη Νέα Κοκκινιά, σε προκατασκευασμένη παράγκα που προερχόταν από πρόγραμμα Γερμανικών επανορθώσεων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.  

Κατόπιν τούτου, το 1926, ιδρύεται στην Ν. Κοκκινιά το Δ΄ Γυμνάσιο Πειραιώς το οποίο στεγάστηκε στην εν λόγω παράγκα, με συνέπεια το 7^ο Ελληνικό Σχολείο να μεταφερθεί στα Μανιάτικα.

Το 1929, λόγω εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, το Γυμνάσιο από τετρατάξιο γίνεται εξατάξιο, ενώ συγχρόνως καταργούνται τα μέχρι τότε λειτουργούντα τριτάξια Ελληνικά Σχολεία (Σχολαρχεία) τα οποία ενσωματώθηκαν στα Γυμνάσια.

Η παράγκα πλέον δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του Δ΄ Γυμνασίου με συνέπεια, να αποφασισθεί η μετεγκατάστασή του σε κτήριο της συνοικίας Μανιάτικα του Πειραιά επί της οδού Κουμουνδούρου, ενώ στην Παράγκα λειτούργησε Παράρτημά του.

Με την πάροδο των ετών ο αριθμός των μαθητών του Δ΄ Γυμνασίου αυξήθηκε σε πλέον τους 1000 μαθητές, με συνέπεια το 1932 να αποφασισθεί η διαίρεσή του σε δυο ανεξάρτητα Γυμνάσια το Δ΄ Γυμνάσιο Πειραιώς με έδρα τα Μανιάτικα και το Ε΄ Γυμνάσιο Πειραιώς με έδρα τη Νέα Κοκκινιά.

Το 1934 η συνοικία Νέας Κοκκινιάς ανεξαρτητοποιείται από τον Πειραιά και γίνεται Δήμος Νέας Κοκκινιάς, με συνέπεια η μεταβολή αυτή να επηρεάσει και την ονομασία του Ε΄ Γυμνασίου Πειραιώς, το οποίο με καθυστέρηση δυο ετών μετονομάστηκε το 1936 σε Γυμνάσιο Νέας Κοκκινιάς.

Το 1940 κατόπιν διαγωνισμού του Δήμου Νέας Κοκκινιάς γίνεται η ονοματοδοσία της  σε Νίκαια, που πάλι έχει ως συνέπεια το Γυμνάσιο Νέας Κοκκινιάς να μετονομαστεί σε Γυμνάσιο Νικαίας.

Έξάλλου, το  1955 ιδρύθηκε, ως Παράρτημα του Γυμνασίου Νικαίας και Νυκτερινό Γυμνάσιο.

Μέχρι το 1956 το Γυμνάσιο Νικαίας λειτούργησε ως  μεικτό Γυμνάσιο οπότε ιδρύθηκε το Γυμνάσιο Θηλέων Νικαίας και κατόπιν τούτου μετονομάστηκε σε Γυμνάσιο Αρρένων Νικαίας. Επίσης μια ολιγόχρονη μεταβολή επήλθε το 1965 όπου με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση διαιρέθηκε σε τριτάξιο Γυμνάσιο Αρρένων και τριτάξιο Λύκειο Αρρένων, ενώ επανήλθε στην πρότερη κατάστασή του το 1967.

Το 1976 χωρίζεται πάλι σε τριτάξιο Γυμνάσιο Νίκαιας και τριτάξιο Λύκειο Νίκαιας, ενώ το 1979 με την ίδρυση κι άλλων Γυμνασίων και Λυκείων στη Νίκαια μετονομάζεται σε 1ο Γυμνάσιο Αρρένων Νικαίας και 1ο Λύκειο Αρρένων Νικαίας.

Υπήρξαν κι άλλες μεταβολές οι οποίες κρίνονται ήσσονος σημασίας και δεν περιέχονται σ΄ αυτήν την συνοπτική περιγραφή.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι το Γυμνάσιό μας έχει μια ξεχωριστή ιστορική διαδρομή στον Πειραιά η οποία ενισχύεται από το γεγονός ότι αποτελεί πλέον για την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά το μόνο Γυμνάσιο από το οποίο με την  νέα δομή έχουν προέλθει και είναι σε λειτουργία το 1ο Γυμνάσιο Νικαίας– 1ο Λύκειο Νικαίας, ενώ δεν λειτουργούν πλέον στον Πειραιά το 4ο Λύκειο Πειραιά ούτε το 5ο Γυμνάσιο – 5ο Λύκειο Πειραιά , καθότι έχουν καταργηθεί. Επομένως, το Γυμνάσιό μας συνεχίζει την πορεία του έχοντας ως ιστορική παρακαταθήκη ότι αρχικά λειτούργησε  ως 4^ο Γυμνάσιο Πειραιώς και ως 5^ο Γυμνάσιο Πειραιώς.